Hoeveel kWh heb ik nodig?
Zo bereken je de juiste capaciteit op basis van je verbruik en je zonnepanelen.
Bij thuisaccu’s lijkt groter vaak beter. Een accu van 10 kWh klinkt indrukwekkender dan een van 5 kWh. Maar een accu verdient alleen geld met de stroom die hij écht verschuift, van overdag naar de avond. Is hij te groot, dan betaal je voor capaciteit die het grootste deel van het jaar leeg blijft.
In deze gids lees je hoe je de juiste capaciteit bepaalt. We rekenen het door voor hetzelfde voorbeeldhuishouden als in onze gids Is een thuisaccu rendabel na 2027?.
Zo rekenen wij. Het huishouden hieronder is een rekenvoorbeeld met gemiddelde Nederlandse cijfers, geen echt gezin. De uitkomsten komen uit een eenvoudig rekenmodel dat het jaar dag voor dag doorrekent, met zonnige en bewolkte dagen. Prijzen zijn van oktober 2026 en afgerond.
De twee grenzen van elke accu
Hoeveel een accu oplevert, wordt elke dag door twee dingen begrensd:
- Je overschot overdag. Een accu kan alleen laden met stroom die je zonnepanelen over hebben. Op een bewolkte winterdag is dat bijna niets.
- Je verbruik ‘s avonds en ‘s nachts. Een accu kan alleen ontladen als je op dat moment stroom gebruikt. Wat je om 11 uur ‘s avonds niet verbruikt, blijft in de accu zitten.
De kleinste van die twee bepaalt wat een accu op een dag kan doen. Een grotere accu helpt alleen op dagen dat je méér overschot hebt én méér avondverbruik dan er al in een kleinere accu past.
Het voorbeeldhuishouden
Sanne en Mark uit Amersfoort hebben twee kinderen en 12 zonnepanelen.
| Per jaar | |
|---|---|
| Stroomverbruik | 3.800 kWh |
| Opwek zonnepanelen | 4.300 kWh |
| Teruggeleverd aan het net | 3.000 kWh |
| Verbruik ‘s avonds en ‘s nachts | ongeveer 1.900 kWh, zo’n 5 kWh per dag |
Hun overschot verschilt sterk per seizoen. In juni hebben ze op een gemiddelde dag zo’n 15 kWh over, in december minder dan 2 kWh. Hun avondverbruik is juist vrij constant: in de zomer zo’n 4,5 kWh per dag, in de winter rond de 6 kWh.
Niet al dat avondverbruik kan uit de accu komen. Op piekmomenten, bijvoorbeeld als de inductieplaat, de oven en de waterkoker tegelijk aanstaan, vraag je meer vermogen dan de accu kan leveren. Een deel van de stroom komt dan alsnog van het net. Ook is de sturing van een accu nooit perfect, en verliest hij wat stroom bij laden, ontladen en stilstand.
Wat levert elke maat op?
Zo veel stroom verschuift elke accugrootte per jaar bij dit gezin, en zo veel scheelt dat op de energierekening vanaf 2027:
| Accu | Uit de accu | Besparing per jaar | Prijs | Terugverdientijd |
|---|---|---|---|---|
| Plug-in 2,7 kWh (800 watt) | ca. 515 kWh | € 116 | € 1.300 | ruim 11 jaar |
| Vast 2,7 kWh | ca. 780 kWh | € 177 | € 2.500 | ruim 14 jaar |
| Vast 5 kWh | ca. 1.000 kWh | € 227 | € 4.000 | bijna 18 jaar |
| Vast 7,5 kWh | ca. 1.025 kWh | € 231 | € 5.500 | bijna 24 jaar |
| Vast 10 kWh | ca. 1.030 kWh | € 232 | € 7.000 | ruim 30 jaar |
“Uit de accu” is de stroom die je uit de accu gebruikt in plaats van van het net. Met een vast energiecontract. Indicatieve prijzen. We rekenen met € 0,27 per kWh van het net en € 0,04 per kWh terugleververgoeding. Prijzen zijn inclusief installatie, behalve bij de plug-in accu.
Het opvallende: van 5 naar 10 kWh levert dit gezin maar € 5 per jaar extra op, terwijl de accu zo’n € 3.000 meer kost. Hun avondverbruik is de grens. Op een gewone zomeravond gebruiken ze niet meer dan wat er in 5 kWh past, dus de extra capaciteit blijft gewoon vol staan.
Andersom levert de stap van een kleine vaste accu naar 5 kWh nog wel wat op, ongeveer € 50 per jaar. Maar ook die extra investering verdient zich pas na een jaar of dertig terug.
Zomer en winter
Hoe hard de accu van 5 kWh werkt, verschilt sterk per maand:
| Maand | Uit de accu |
|---|---|
| Januari | ca. 30 kWh, gemiddeld 1 kWh per dag |
| April | ca. 100 kWh |
| Juli | ca. 90 kWh |
| Oktober | ca. 105 kWh |
| December | ca. 65 kWh |
In de winter staat een accu voor zonnepanelen grotendeels stil, omdat er overdag bijna niets over is om te laden. In het voorjaar en najaar draait hij het best: genoeg zon om vol te laden, en lange avonden om hem weer leeg te maken. In de zomer is het overschot groot, maar de avonden zijn kort en licht, dus dan is je avondverbruik de grens.
Zo bepaal je je eigen capaciteit
1. Zoek je avondverbruik op
Dit is het belangrijkste getal. In de app van je energieleverancier of slimme meter kun je vaak je verbruik per uur zien. Tel op hoeveel je op een gewone dag tussen zonsondergang en zonsopgang van het net haalt. Kijk naar een paar dagen in het voorjaar en het najaar.
Heb je geen verbruik per uur? Reken dan grofweg met de helft van je jaarverbruik, gedeeld door 365. Bij 3.800 kWh per jaar is dat ongeveer 5 kWh per dag.
2. Kijk wat je teruglevert
Op je jaarafrekening staat hoeveel je teruglevert. Lever je minder dan 1.500 kWh per jaar terug, dan heeft een accu weinig om mee te werken. Een kleine accu of een plug-in is dan meer dan genoeg.
3. Neem de bruikbare capaciteit, niet de totale
Fabrikanten noemen vaak de totale capaciteit. Een deel daarvan mag je niet gebruiken, om de accu te sparen. Kijk in de specificaties naar de bruikbare capaciteit, soms ook netto capaciteit genoemd. Op onze site vergelijken we altijd de bruikbare capaciteit.
4. Let ook op het vermogen
Capaciteit (kWh) is hoeveel stroom erin past. Vermogen (kW) is hoeveel stroom hij per moment kan leveren. Een plug-in accu levert vaak maximaal 800 watt. Kook je ‘s avonds elektrisch, dan haal je een groot deel van die stroom alsnog van het net. Een vaste accu levert meestal 2,5 tot 5 kW, genoeg voor de meeste huishoudens.
5. Vuistregel
Kies een bruikbare capaciteit rond je avondverbruik op een gewone voorjaarsdag, of iets kleiner. Groter loont alleen als je ‘s avonds écht meer verbruikt, of als je een dynamisch contract hebt (zie hieronder).
Onze keuzehulp op de homepage rekent dit voor je uit met hetzelfde rekenmodel als deze gids. Je vult je jaarverbruik en je opwek in, en je krijgt een bereik met de geschatte besparing erbij. De onderkant van het bereik haalt 90% van wat een accu bij jou kan opleveren, de bovenkant 97%. Daarboven betaal je vooral voor capaciteit die je bijna nooit gebruikt.
Voor Sanne en Mark geeft de keuzehulp 4 tot 5 kWh, met een besparing van ongeveer € 220 tot € 225 per jaar. Financieel is de onderkant van het bereik meestal de slimste keuze.
Wanneer is een grotere accu wel zinvol?
- Je hebt een warmtepomp of elektrische auto. Dan verbruik je ‘s avonds en ‘s nachts veel meer. Let op: in de winter, als je warmtepomp het hardst werkt, heb je juist weinig zonne-overschot. Een grotere accu helpt dan vooral in voor- en najaar.
- Je hebt een dynamisch contract. Dan kan een accu ook laden van het net als stroom goedkoop is, bijvoorbeeld ‘s nachts of op een winderige dag, en ontladen als stroom duur is. Dat werkt het hele jaar, ook in de winter. Met een dynamisch contract kan extra capaciteit dus wel iets opleveren, al hangt dat sterk af van de prijsverschillen en de sturing.
- Je wilt back-up bij stroomuitval. Dan bepaal je de capaciteit op basis van wat je tijdens een storing wilt laten draaien, niet op basis van je besparing.
- Je verwacht meer panelen of meer verbruik. Kies dan een modulaire accu die je later kunt uitbreiden, in plaats van nu al een grote te kopen.
Onze conclusie
De juiste accu is niet de grootste die je kunt betalen, maar de kleinste die je avondverbruik dekt. Voor een gemiddeld gezin met een vast contract is dat ongeveer 5 kWh bruikbare capaciteit, en vaak nog minder. Daarboven betaal je vooral voor capaciteit die je bijna nooit gebruikt.
Of een accu überhaupt verstandig is, lees je in onze gids Is een thuisaccu rendabel na 2027?. Wil je modellen vergelijken? Bekijk dan onze vergelijking, en let daarbij vooral op de bruikbare capaciteit en of de accu uitbreidbaar is.